Ponad 307 mln zł strat szpitali. Zabrze dopłaca swojej placówce 18 mln zł

Przed siedzibą śląskiego oddziału NFZ pojawił się czerwony znak zakazu wjazdu z białym plastrem medycznym. Symbol miał pokazać, że doraźne wsparcie nie wystarcza, gdy szpitale stale ponoszą wyższe koszty niż przychody. Wśród samorządowców apelujących o zmiany był prezydent Zabrza Kamil Żbikowski. Skala problemu jest duża – placówki objęte analizą wykazały łącznie ponad 307 mln zł straty, a Szpital Miejski w Zabrzu otrzyma w tym roku z budżetu miasta ponad 18 mln zł.

• Szpital Miejski w Zabrzu nadal potrzebuje publicznych pieniędzy
• Straty pojawiają się tam, gdzie wcześniej był zysk
• Szpitale czekają na rozliczenia, a NFZ wskazuje na budżet

Szpital Miejski w Zabrzu nadal potrzebuje publicznych pieniędzy

Podczas konferencji w Katowicach przedstawiciele 22 samorządów rozmawiali o finansowaniu szpitali miejskich i powiatowych. Wskazywali na rosnące koszty wynagrodzeń, leków, energii, sprzętu oraz utrzymania oddziałów. Problemem pozostają także świadczenia wykonane ponad limit kontraktu, za które placówki nie zawsze otrzymują pełną zapłatę albo muszą czekać na nią przez wiele miesięcy.

Z przedstawionego zestawienia wynika, że analizowane szpitale osiągnęły ponad 5,16 mld zł przychodów, ale zakończyły rozliczenia z ujemnym wynikiem przekraczającym 307 mln zł. Samorządowcy podkreślali, że jednym z powodów są ustawowe podwyżki dla pracowników ochrony zdrowia. Szpitale muszą wypłacać wyższe wynagrodzenia lekarzom, pielęgniarkom i ratownikom medycznym, podczas gdy środki przekazywane przez NFZ nie zawsze pokrywają pełne koszty tych zmian.

Podobna sytuacja dotyczy Szpitala Miejskiego w Zabrzu. Placówka leczy rocznie ponad 24 tys. pacjentów i zatrudnia 1054 osoby na 893 etatach. Jej kondycja finansowa ma znaczenie nie tylko dla mieszkańców Zabrza, ale również dla pacjentów z regionu.

Szpital przechodzi działania naprawcze i restrukturyzacyjne. Postępowanie objęło 344 wierzycieli, a suma zobowiązań przekraczała 71 mln zł. Po przeprowadzeniu restrukturyzacji zadłużenie zmniejszyło się do około 47 mln zł. Umorzono wierzytelności i odsetki o wartości 5,5 mln zł, spłacono kredyt w wysokości 19,06 mln zł, a pozostałe zobowiązania rozłożono na cztery do dziewięciu lat.

W 2026 roku z budżetu Zabrza na dodatkowe wsparcie dla placówki przeznaczono ponad 18 mln zł. Kamil Żbikowski ocenił, że samorząd stara się ustabilizować sytuację szpitala, ale jego wynik zależy także od decyzji podejmowanych na szczeblu centralnym.

„W Zabrzu od kilku lat prowadzimy postępowanie restrukturyzacyjne i naprawcze, które ma doprowadzić do oddłużenia szpitala.”

– powiedział prezydent Zabrza Kamil Żbikowski.

Dla budżetu miasta oznacza to konieczność stałego uwzględniania wydatków na placówkę obok innych zadań publicznych. Każda decyzja dotycząca finansowania świadczeń albo podwyżek może więc zmienić wysokość potrzebnego wsparcia.

Straty pojawiają się tam, gdzie wcześniej był zysk

Podczas spotkania przedstawiono także dane z innych części województwa śląskiego. W Chorzowie szpital, który wcześniej miał 10 mln zł skumulowanego zysku, zaczął przynosić straty po zmianach w finansowaniu świadczeń przez NFZ. Koszty kadrowe wzrosły tam o 15 proc., natomiast wycena świadczeń zwiększyła się o 6 proc. Placówka zakończyła 2025 rok stratą wynoszącą 20 mln zł, a prognoza na 2026 rok zakłada kolejne 24 mln zł straty.

W powiecie zawierciańskim szpital zamknął rok z wynikiem minus 7,5 mln zł. Wartość niezapłaconych nadwykonań sięgnęła 19,5 mln zł.

W Piekarach Śląskich od dwóch lat z budżetu miasta finansowany jest oddział pulmonologii. Samorząd uznał jego działalność za potrzebną, jednak oddział nie otrzymał finansowania z NFZ.

Według danych przywołanych na podstawie analiz Związku Powiatów Polskich ponad 90 proc. szpitali powiatowych w Polsce zakończyło 2025 rok stratą. Samorządowcy przekonują, że nie chodzi o podważanie zasadności podwyżek dla personelu, lecz o zapewnienie pieniędzy odpowiadających nowym obowiązkom i rzeczywistym kosztom leczenia.

Szpitale czekają na rozliczenia, a NFZ wskazuje na budżet

Placówki medyczne muszą udzielać pomocy także wtedy, gdy nie mają pewności, kiedy otrzymają pełną zapłatę. Dotyczy to między innymi nadwykonań. Podczas konferencji wskazywano, że część należności za świadczenia wykonane w 2026 roku może zostać wypłacona dopiero w lutym lub marcu 2027 roku.

Do tego czasu szpitale muszą finansować wynagrodzenia, zakupy leków, energię oraz rachunki wobec dostawców. Brak określonych terminów utrudnia przygotowanie budżetów i ocenę, jaką kwotę samorząd będzie musiał przeznaczyć na ratowanie placówki.

„NFZ nie wypłaca pieniędzy na czas, a nawet nie daje realnej perspektywy konkretnych dat wypłat, chociażby za nadwykonania.”

– powiedział Kamil Żbikowski.

Dyrektorka Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ Katarzyna Adamek wyjaśniła, że Fundusz działa w granicach obowiązujących przepisów i dostępnego budżetu. Poinformowała, że za 2025 rok uregulowano wszystkie zobowiązania dotyczące świadczeń nielimitowanych oraz leków w programach lekowych. W 2026 roku sfinansowano już świadczenia nielimitowane za pierwszy kwartał.

Samorządowcy oczekują jednak nie tylko pieniędzy, lecz także przewidywalnych reguł. Ich postulaty obejmują:

1. Przejrzyste rozliczenie kosztów ustawowych podwyżek wynagrodzeń i środków przeznaczanych na ich finansowanie.
2. Urealnienie wycen świadczeń z uwzględnieniem rzeczywistych kosztów działania szpitali.
3. Jasne i terminowe zasady rozliczania wykonanych świadczeń.
4. Stabilne finansowanie placówek medycznych.
5. Stały dialog administracji rządowej, NFZ, szpitali i samorządów.

Podczas konferencji uczestnicy podpisali apel do rządu i Ministerstwa Zdrowia. Domagają się zmian w zasadach finansowania świadczeń oraz systemowych rozwiązań dotyczących zadłużenia szpitali. Ich zdaniem decyzje o organizacji sieci placówek powinny uwzględniać potrzeby zdrowotne mieszkańców, a nie wyłącznie ograniczenia finansowe.

Kolejne rozmowy zaplanowano podczas szczytu szpitali powiatowych w Warszawie 19 października. Po spotkaniu samorządowców z przedstawicielami NFZ ma powstać wspólne pismo z postulatami dotyczącymi finansowania placówek.

na podstawie: UM Zabrze.