Barbórka w Zabrzu - święto orkiestr i moment zamknięcia epoki wydobycia w Siltech

Miasto zagrzmiało muzyką orkiestr, a na placach i przy kościołach czuć było wagę chwili — Barbórka w Zabrzu była tego dnia świętem pamięci i symbolicznym zakończeniem długiej historii górnictwa. W kilku punktach miasta mieszkańcy, górnicy i emeryci spotykali się, by modlić się, wspominać i oddać hołd pracy, która przez ponad dwieście lat kształtowała tę część Śląska.

• W Zabrzu orkiestry, msze i ceremonie które nadawały rytm dniu
• Obchody Barbórki z Zakładem Górniczym Siltech - ceremonia, przemówienia, wspomnienia
• Biskupice i Makoszowy - modlitwa, kwiaty i pamięć o trudzie pod ziemią

W Zabrzu orkiestry, msze i ceremonie które nadawały rytm dniu

Orkiestry Muzeum Górnictwa Węglowego prowadziły obchody od poranka — dźwięk instrumentów pojawiał się w różnych dzielnicach, a ludzie zbierali się przy pomnikach i w świątyniach. W kilku miejscach uroczystości miały podniosły, wręcz historyczny wymiar, bo tego dnia w naturalny sposób splatała się teraźniejszość z przeszłością, gdyż właśnie w tym roku zakończyło się wydobycie w ostatniej działającej zabrzańskiej kopalni.

Występy orkiestr i nabożeństwa towarzyszyły obchodom zarówno w mikrostrefach miasta, jak i przy dawnych zakładach górniczych — tam, gdzie pamięć o pracy pod ziemią jest częścią rodzinnych biografii.

Obchody Barbórki z Zakładem Górniczym Siltech - ceremonia, przemówienia, wspomnienia

W zakładzie Siltech obchody miały wyjątkowy ciężar. W kościele pw. Św. Wawrzyńca na osiedlu Janek odbyła się Msza św., a po południu spotkanie w Restauracji Pod Wawrzynem połączyło górników i ich rodziny w refleksji nad minionymi dekadami pracy.

“W tym roku wydobyto ostatnią tonę węgla w zakładzie górniczym Siltech”
— Kamil Żbikowski, prezydent Zabrza

Prezydent Kamil Żbikowski podkreślał, że choć eksploatacja dobiegła końca, to dziedzictwo górnictwa pozostanie. W krótszym przesłaniu dodał też życzenia:

“Dużo bezpieczeństwa w pracy i w życiu prywatnym, zdrowia, a także dzisiaj szczególnie dobrego świętowania.”
— Kamil Żbikowski

Program dnia był rozłożony w kilku punktach - dla przejrzystości najważniejsze momenty wyglądały tak:

• orkiestra MGW rozbrzmiała jeszcze przed 9:00, rozpoczynając uroczystości przy kościele pw. Św. Wawrzyńca;
• delegacje złożyły kwiaty pod Pomnikiem Braci Górniczej o 10:30;
• około 11:30 odbyła się ceremonia przy ołtarzu w KWK Makoszowy;
• o 13:00 w Restauracji Pod Wawrzynem miało miejsce górnicze spotkanie wspomnieniowe.

Biskupice i Makoszowy - modlitwa, kwiaty i pamięć o trudzie pod ziemią

W Biskupicach nabożeństwo miało charakter intencyjny — modlono się o bezpieczeństwo i zdrowie pracowników zakładów związanych z górnictwem oraz o opiekę dla emerytów dawnych kopalń, m.in. Pstrowski i Jadwiga. Po Mszy uczestnicy przeszli na teren byłej kopalni Pstrowski, gdzie odbyła się tradycyjna uroczystość ku czci św. Barbary i pamięci ludzi górniczego trudu.

Orkiestry grały również przy ulicy 3 Maja, w Mikulczycach i na osiedlu Janek — miejsca, w których zwyczaje górnicze wciąż mają moc scalania rodzin i sąsiedztw.

Przytoczone uroczystości były zarówno rytuałem, jak i publicznym sposobem na pogodzenie się z przemianą gospodarczą, która dotyka miasta.

Mieszkańcy zauważą, że mimo końca wydobycia symbolika Barbórki nie zniknie — paradoksalnie, dziś obchody nabierają roli narracji o przeszłości i impulsem do myślenia o przyszłym wykorzystaniu terenów pogórniczych. W praktyce oznacza to:

• zachowanie pamięci rodzinnych historii i archiwów lokalnych;
• rozmowy o adaptacji pokopalnianych terenów na cele kulturalne, rekreacyjne lub edukacyjne;
• kontynuację spotkań środowiskowych, które teraz mogą pełnić rolę platformy do planowania kolejnych kroków dla dzielnic dotkniętych restrukturyzacją.

Barbórka w tym roku była więc jednocześnie pożegnaniem i początkiem — uroczystości przypomniały, że historia Zabrza jest zapisana w ludziach i miejscach, które teraz będą musiały odnaleźć nowe role.

na podstawie: Urząd Miejski w Zabrzu.