Zabrze wyszło na plus operacyjny. Budżet 2025 przyniósł przełom

W zabrzańskich finansach pojawił się sygnał, na który czekano od dawna. Miniony rok przyniósł pierwszy od kilku lat dodatni wynik operacyjny, a miasto zamknęło budżet bez sięgania po debet na bieżące wydatki. To nie znaczy jeszcze, że problemy zniknęły, ale liczby przestały iść wyłącznie w jedną stronę. W tle widać też coś równie ważnego: dług przestał rosnąć i po raz pierwszy zaczął się cofać.

• Dochody wystarczyły na codzienne wydatki
• Rok bez debetu dał miastu oddech
• Dług wciąż jest wysoki, ale trend wreszcie się odwrócił

Dochody wystarczyły na codzienne wydatki

W 2025 roku Zabrze osiągnęło dochody na poziomie 1 mld 434 mln 768 tys. zł. Wydatki były wyższe i wyniosły 1 mld 483 mln 410 tys. zł, więc budżet zakończył rok deficytem 48,6 mln zł. To nadal spora różnica, ale niższa od wcześniej zakładanej. Najmocniej wybrzmiewa jednak inny wynik – po raz pierwszy od kilku lat miasto wypracowało dodatnią nadwyżkę operacyjną, przekraczającą 19,6 mln zł.

To ważny sygnał, bo nadwyżka operacyjna pokazuje, czy bieżące wpływy wystarczają na codzienne wydatki. W zabrzańskich realiach oznacza to oddech po okresie napięć, w którym każda złotówka była oglądana z dwóch stron.

Najważniejsze liczby budżetu 2025:

• 1,434 mld zł – dochody miasta
• 1,483 mld zł – wydatki
• 144,7 mln zł – wydatki inwestycyjne
• 19,6 mln zł – dodatnia nadwyżka operacyjna
• 48,6 mln zł – deficyt
• 0 zł – wykorzystanie kredytu w rachunku bieżącym przez cały rok

Rok bez debetu dał miastu oddech

Przez cały miniony rok Zabrze nie korzystało z debetu na rachunku bieżącym. Wszystkie zobowiązania regulowano terminowo, co po latach finansowego napięcia ma duże znaczenie nie tylko dla samego budżetu, ale też dla codziennego rytmu działania urzędu i miejskich jednostek. Gdy płatności nie wiszą nad finansami miasta jak chmura, łatwiej planować kolejne miesiące, rozliczać inwestycje i trzymać w ryzach bieżące wydatki.

W tle pozostaje jednak potrzeba dalszego porządkowania finansów. Samorząd nadal musi pilnować kosztów i szukać pieniędzy z zewnątrz, jeśli chce utrzymać tempo rozwoju. Wykonanie budżetu 2025 pokazuje, że poprawa jest możliwa, ale opiera się na konsekwencji, a nie na jednorazowym ruchu.

Dług wciąż jest wysoki, ale trend wreszcie się odwrócił

Najbardziej wymowny zwrot widać w zadłużeniu. Jeszcze w 2022 roku wynosiło ono 627 mln zł. Rok później wzrosło do 728 mln zł, a na koniec 2024 roku przekroczyło miliard złotych. W 2025 roku po raz pierwszy nastąpił spadek – zadłużenie zmniejszyło się o blisko 76 mln zł i wyniosło około 1,014 mld zł.

Na poprawę wpłynęły nie tylko działania oszczędnościowe i lepsze ściąganie dochodów. Znaczenie miały też nowe zasady finansowania samorządów. Zmieniono sposób wyliczania dochodów miast, uwzględniając m.in. potrzeby oświatowe, rozwojowe i ekologiczne, a subwencja zyskała charakter uzupełniający. Zabrze odczuło pozytywne skutki reformy, choć nie tak mocno jak najbogatsze ośrodki. Model nadal premiuje miejsca z wyższymi dochodami mieszkańców i silniejszą bazą przedsiębiorstw, a dla miasta o poprzemysłowym charakterze to wciąż twardy sufit.

Dodatkowym obciążeniem pozostaje finansowanie oświaty. To obszar, który samorządy coraz częściej dźwigają własnym budżetem, a nie tylko pieniędzmi z zewnątrz. Dlatego poprawa w Zabrzu jest ważna, ale nie kończy pracy. Pokazuje raczej, że po latach narastania problemów finansowy kurs został wreszcie skorygowany.

na podstawie: Urząd Miejski w Zabrzu.