W Zabrzu trwa ocena rewitalizacji. Mieszkańcy wskażą, co wymaga zmian

Czy w ostatnich latach w rejonie rewitalizacji żyje się wygodniej i bezpieczniej? Odpowiedzi na te pytania mają dostarczyć codzienne doświadczenia mieszkańców, osób pracujących i uczących się w Zabrzu. W ramach badania można ocenić nie tylko widoczne inwestycje, lecz także problemy z zielenią, hałasem, parkowaniem, usługami czy dostępem do pomocy. Wyniki posłużą do wyznaczenia dalszych działań w Gminnym Programie Rewitalizacji do 2030 roku.

• Ankieta ma pokazać, co zmieniło się od około 2021 roku
• Od bezpieczeństwa po tereny poprzemysłowe
• Mieszkańcy wskażą problemy i zdecydują o kolejności działań
• Badanie sprawdzi także, czy mieszkańcy wiedzą, jak zabrać głos

Ankieta ma pokazać, co zmieniło się od około 2021 roku

Miasto Zabrze, przy współpracy z zewnętrznym wykonawcą, prowadzi ewaluację Gminnego Programu Rewitalizacji. Jej częścią jest anonimowa ankieta skierowana do osób, które mają związek z miastem i znają objęty badaniem obszar z własnego doświadczenia.

Formularz mogą wypełnić osoby w wieku co najmniej 15 lat, które:

• mieszkają w Zabrzu,
• pracują w Zabrzu, choć mieszkają gdzie indziej,
• uczą się w Zabrzu.

Ankieta dotyczy porównania obecnej sytuacji z okresem sprzed około pięciu lat, czyli mniej więcej z 2021 roku. Nie trzeba znać treści programu rewitalizacji ani wiedzieć, które przedsięwzięcia były prowadzone w jego ramach. Wystarczy ocena tego, co można było zauważyć na co dzień.

Formularz nie wymaga podania imienia, nazwiska ani dokładnego adresu. Jego wypełnienie zajmuje około 7–9 minut.

Obszar rewitalizacji obejmuje całe Śródmieście, a także części dzielnic Centrum Północ, Centrum Południe, Zandka i Skłodowskiej-Curie. W badaniu uwzględniono również teren po KWK Makoszowy. Osoby mieszkające, pracujące lub uczące się w pobliżu granicy tego obszaru mogą zaznaczyć odpowiedź „Nie wiem / trudno powiedzieć”.

Od bezpieczeństwa po tereny poprzemysłowe

Pytania obejmują codzienne funkcjonowanie w okolicy. Uczestnicy oceniają między innymi poczucie bezpieczeństwa, czystość, relacje sąsiedzkie, poruszanie się pieszo, rowerem i komunikacją miejską oraz dostęp do sklepów i usług.

Osobno oceniane są zjawiska widoczne w przestrzeni publicznej, takie jak:

• ślady wandalizmu i zniszczeń,
• picie alkoholu lub zachowania zakłócające spokój,
• obecność osób bezdomnych.

W ankiecie znalazły się też pytania o zieleń, miejsca odpoczynku i rekreacji, jakość powietrza, hałas oraz przygotowanie okolicy na upały i podtopienia. Mieszkańcy mogą wskazać, czy w ostatnich latach zmieniła się oferta zajęć i usług dla dzieci, młodzieży, dorosłych, rodzin z dziećmi oraz seniorów.

Ważną część stanowi ocena pracy, firm i inwestycji. Chodzi między innymi o możliwość znalezienia zatrudnienia, liczbę miejsc pracy, pojawianie się nowych przedsiębiorstw oraz wykorzystanie terenów i obiektów poprzemysłowych. Uczestnicy mogą również napisać, jakie konkretne miejsce lub zmiana jako pierwsze przychodzą im na myśl.

Mieszkańcy wskażą problemy i zdecydują o kolejności działań

Formularz nie ogranicza się do pytania o pozytywne zmiany. Można w nim wskazać skutki utrudniające codzienne życie, na przykład długotrwałe remonty, większy ruch samochodowy, problemy z parkowaniem, hałas, wzrost kosztów mieszkania i usług albo zniknięcie ważnego miejsca czy funkcji.

Osobne pytania dotyczą problemów wymagających rozwiązania. Wśród proponowanych odpowiedzi są między innymi zły stan kamienic, brak zieleni, wandalizm, niska jakość powietrza, niewystarczająca oferta dla różnych grup wieku, trudności na rynku pracy, uzależnienia, przemoc i niewykorzystane tereny poprzemysłowe.

Uczestnicy mogą następnie wybrać działania, które powinny zostać potraktowane jako najpilniejsze. Lista obejmuje między innymi:

• remonty kamienic, budynków komunalnych i obiektów publicznych,
• poprawę bezpieczeństwa ulic, chodników i transportu,
• rozwój zieleni, placów zabaw i miejsc rekreacji,
• łatwiejszy dostęp do usług społecznych i zdrowotnych,
• wsparcie osób szukających pracy oraz lokalnych firm,
• pomoc osobom bezdomnym i znajdującym się w trudnej sytuacji,
• zagospodarowanie terenów poprzemysłowych,
• poprawę dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i seniorów.

Można też wskazać konkretne miejsce wymagające działania, opisać niebezpieczny punkt albo zaznaczyć na mapie obszar, który zmienił się na plus.

Badanie sprawdzi także, czy mieszkańcy wiedzą, jak zabrać głos

Ewaluacja dotyczy nie tylko efektów inwestycji. Pytania sprawdzają również, czy osoby związane z Zabrzem wiedzą, gdzie szukać informacji o rewitalizacji, jak zgłosić problem lub pomysł i co dzieje się z uwagami przekazywanymi przez mieszkańców.

Uczestnicy oceniają dostęp do miejsc, usług i wydarzeń. Mogą wskazać bariery, takie jak brak informacji, niedogodne godziny, koszty, trudny dojazd, bariery architektoniczne, problemy cyfrowe albo brak poczucia bezpieczeństwa.

Miasto pyta także o najwygodniejsze formy udziału w kolejnych działaniach. W ankiecie wymieniono krótkie formularze internetowe, spotkania w dzielnicach, warsztaty, spacery po konkretnych miejscach, mapy do oznaczania problemów, kontakt telefoniczny lub papierowy oraz spotkania online.

Zebrane odpowiedzi zostaną przeanalizowane razem z innymi danymi. Na tej podstawie powstaną wnioski dotyczące dalszego prowadzenia Gminnego Programu Rewitalizacji – od kontynuacji w obecnej formie, przez konkretne korekty, po większą zmianę podejścia. Warto więc w formularzu wskazywać nie tylko ogólną ocenę, ale także konkretne ulice, miejsca i problemy, bo właśnie takie informacje mogą ułatwić ustalenie kolejności przyszłych działań.

na podstawie: UM Zabrze.