Osiedle z lat 20. wraca na trasę spaceru po Zabrzu i przypomina stare warstwy

Na południu Zabrza zwykły spacer szybko zamienia się w podróż przez dekady. Muzeum Miejskie prowadzi uczestników przez osiedle, które wyrastało z planów nowoczesnego miasta, a dziś nadal pozwala czytać historię w układzie ulic, domów i zieleni. Trasa obejmie Osiedle Południowe, dawny Guidowald oraz okolice, gdzie przedwojenne ambicje spotykają się z codziennym rytmem dzielnicy. To okazja, by zobaczyć, jak z kilku archiwalnych dat układa się opowieść o całym fragmencie miasta.

• Z planu z Berlina wyrósł fragment miasta, który do dziś ma własny rytm
• Między osiedlem a lasem układa się spacer po miejskiej pamięci
• Zbiórka przy św. Józefie i miejsca, które mogą szybko się zapełnić

Z planu z Berlina wyrósł fragment miasta, który do dziś ma własny rytm

Historia tego miejsca zaczęła się od decyzji podjętej poza Zabrzem. Już w czerwcu 1922 roku berlińska centrala Gagfah ogłosiła zamiar budowy nowoczesnego osiedla mieszkaniowego przy ówczesnej Burchardistraße, czyli dzisiejszej ulicy Jana Matejki. Grunty należały do hrabiego Henckel von Donnersmarck, a roboty ruszyły dopiero po zakończeniu żniw.

Samą zabudowę realizowano w latach 1923–1928. W krótkim czasie powstał układ, który nie był tylko zbiorem domów, ale próbą uporządkowania życia całej części miasta. W 1929 roku poświęcono też szkołę powszechną dla dzieci mieszkańców, a z października 1934 roku pochodzą dane mówiące o 3033 osobach mieszkających na osiedlu. To liczba, która pokazuje skalę tej inwestycji lepiej niż niejeden opis architektoniczny.

Między osiedlem a lasem układa się spacer po miejskiej pamięci

Trasa przygotowana przez Muzeum Miejskie w Zabrzu nie ogranicza się do samych budynków. Prowadzi przez Osiedle Południowe, Park Leśny im. Powstańców Śląskich, znany też jako Guidowald, oraz okoliczne tereny południowej części miasta. Taki układ nie jest przypadkowy. Pozwala spojrzeć na to miejsce jednocześnie przez pryzmat architektury, zieleni i dawnych codziennych nawyków jego mieszkańców.

Właśnie w takim połączeniu najłatwiej zobaczyć, jak Zabrze rozwijało się między wojnami. Osiedle miało dawać nowoczesne warunki życia, a sąsiedztwo terenów zielonych porządkowało przestrzeń i nadawało jej oddech. Dziś spacer po tej okolicy może pomóc uchwycić to, co w miejskim krajobrazie bywa najcenniejsze – ciągłość. Nie spektakularną, lecz spokojną, zapisaną w planie ulic, nazwach i zachowanych detalach.

Zbiórka przy św. Józefie i miejsca, które mogą szybko się zapełnić

Wydarzenie odbędzie się w sobotę, 20 czerwca 2026 roku. Uczestnicy mają zebrać się przed kościołem pw. św. Józefa o godzinie 9.55. Udział jest bezpłatny, ale liczba miejsc została ograniczona, więc organizatorzy proszą o wcześniejsze zgłoszenia.

Najważniejsze informacje dla zainteresowanych:

• Termin – sobota, 20 czerwca 2026 roku
• Godzina zbiórki – 9.55
• Miejsce rozpoczęcia – przed kościołem pw. św. Józefa
• Koszt – udział bezpłatny
• Zapisy – [email protected]

To propozycja dla tych, którzy chcą spojrzeć na południowe Zabrze nie jak na zwykły fragment miasta, lecz jak na miejsce z warstwami pamięci. Wystarczy kilka ulic, dawny park i dobrze opowiedziana historia, by codzienny krajobraz nabrał zupełnie innego znaczenia.

na podstawie: UM Zabrze.