Zabrzańscy aktywiści wracają z forum ONZ z lekcją z Bilbao

W Baku spotkały się miasta z niemal całego świata, a w tym gronie zabrzmiał też głos Zabrza. Przedstawiciele organizacji społecznych przywieźli z Forum Miejskiego ONZ opowieść o tym, jak dziedzictwo, młodzież i współpraca mogą zmieniać miejską codzienność. Najmocniej wybrzmiał projekt „Młodzieżowi Przewodnicy” oraz przykład Bilbao, miasta, które przemysłową przeszłość zamieniło w atut. W połowie czerwca te doświadczenia mają trafić na otwarte spotkanie w Zabrzu.

• W Baku zabrzmiał zabrzański głos wśród delegacji z 176 krajów
• Młodzieżowi Przewodnicy pokazali, jak dziedzictwo może pracować dla miasta
• Bilbao stało się punktem odniesienia dla dalszych rozmów o Zabrzu

W Baku zabrzmiał zabrzański głos wśród delegacji z 176 krajów

Zabrzańscy społecznicy znaleźli się na Światowym Forum Miejskim, najważniejszej konferencji UN-Habitat poświęconej zrównoważonemu rozwojowi miast. Do udziału zostali zaproszeni przez dyrektor generalną tej agendy ONZ, Anacláudię Rossbach. Sama obecność Zabrza w takim gronie pokazuje, że o miejskich zmianach coraz częściej rozmawia się nie tylko przez wielkie inwestycje, lecz także przez oddolne inicjatywy i doświadczenia mieszkańców.

Tegoroczna edycja odbyła się w Baku i zgromadziła reprezentantów 176 państw. W takim otoczeniu łatwo zginąć w statystykach, ale zabrzańska delegacja nie przyjechała tam po samą obecność. Jej zadaniem było pokazanie, że miasto średniej wielkości może mieć własny, wyrazisty pomysł na pracę z młodymi ludźmi i z lokalną pamięcią.

Młodzieżowi Przewodnicy pokazali, jak dziedzictwo może pracować dla miasta

Podczas sesji poświęconej dziedzictwu kulturowemu i odnowie miast przedstawiciel Fundacji Wielopokoleniowa zaprezentował projekt „Młodzieżowi Przewodnicy”. To inicjatywa, która zachęca młodych zabrzan do odkrywania historii, tradycji i miejsc ważnych dla tożsamości miasta, a potem do przekuwania tej wiedzy w działanie.

W tym pomyśle nie chodzi wyłącznie o oprowadzanie po znanych punktach na mapie. Ważniejszy jest proces: młodzi ludzie mają poczuć, że ich miasto ma warstwy, które warto czytać, rozumieć i opowiadać dalej. Tak buduje się przywiązanie, ale też odpowiedzialność za przestrzeń, w której się dorasta. Właśnie to eksperci na forum nazywali „partycypacyjnym urbanizmem” – podejściem, w którym mieszkańcy, szczególnie młodzi, współtworzą miasto, zamiast być tylko jego obserwatorami.

Podczas debat mocno wybrzmiała też myśl, że dziedzictwo nie powinno być muzealnym eksponatem. Jeśli ma żyć, musi łączyć się z nowoczesnością, kreatywnymi przestrzeniami i rozwiązaniami technologicznymi. To szczególnie istotne dla miast średniej wielkości, które chcą zatrzymać młode talenty i dać im powód, by planowały przyszłość właśnie tam, a nie poza nim.

Bilbao stało się punktem odniesienia dla dalszych rozmów o Zabrzu

Wśród przywoływanych przykładów najmocniej zapadło w pamięć Bilbao. Miasto, które kiedyś kojarzono przede wszystkim z przemysłem, przeszło głęboką przemianę i dziś jest symbolem udanej rewitalizacji postindustrialnej. O tym sukcesie decydowała nie jedna inwestycja, lecz współpraca samorządu, organizacji społecznych, mieszkańców i młodzieży.

Dla zabrzańskich aktywistów to właśnie ta historia jest najcenniejsza. Pokazuje, że odnowa miasta nie musi zaczynać się od wielkich haseł, ale od konsekwentnego łączenia pamięci miejsca z nowymi funkcjami, potrzebami i ambicjami młodszych pokoleń. W Zabrzu takie myślenie może być szczególnie ważne, bo miasto również nosi w sobie silny przemysłowy rodowód, który nie musi być ciężarem.

Efektem obrad forum jest dokument „WUF13 Baku Call to Action”, wyznaczający kierunki dla nowoczesnych i zrównoważonych miast przyszłości. Zabrzańscy uczestnicy zapowiadają jednak coś więcej niż tylko relację z podróży. W połowie czerwca podczas otwartego spotkania w Zabrzu chcą opowiedzieć o wnioskach z Baku i pokazać, co z tych globalnych rozmów da się przełożyć na miejską codzienność.

na podstawie: Urząd Miejski Zabrze.