Makoszowy i Bagier pod lupą. Badania mają wskazać drogę do rekultywacji

Przy zalewisku KWK Makoszowy i zbiorniku Bagier zaczyna się etap, który nie zmienia terenu od razu, ale może zdecydować o jego przyszłości. Miasto Zabrze i Główny Instytut Górnictwa – Państwowy Instytut Badawczy połączyły siły w ramach projektu IP LIFE COALA. To przedsięwzięcie ma dać nie tylko dane i analizy, lecz także konkretne wskazówki, jak podejść do pogórniczych terenów w czasach coraz bardziej kapryśnego klimatu. Na razie chodzi więc o przygotowanie gruntu pod mądrą rekultywację, a nie o szybkie, widowiskowe prace.

• Porozumienie ma otworzyć drogę do przyszłych decyzji
• GIG stawia na tereny po przemysłowej przeszłości
• Co dokładnie ma powstać w Zabrzu

Porozumienie ma otworzyć drogę do przyszłych decyzji

Podpisane porozumienie obejmuje obszary przy dwóch zbiornikach wodnych, które od lat są ważnym punktem w dyskusji o przyszłości terenów poprzemysłowych w Zabrzu. Partnerzy podkreślają, że projekt nie jest bezpośrednią rekultywacją w rozumieniu robót ziemnych czy nasadzeń. Najpierw mają powstać analizy, raporty i opracowania, które pozwolą wybrać najbardziej sensowne metody działań w kolejnych latach.

Prezydent Kamil Żbikowski mówił o współpracy jako o rozwiązaniu korzystnym dla obu stron.

„To jest takie porozumienie na zasadzie win-win. Wszyscy wygrywamy.”

W jego ocenie stawką jest nie tylko techniczne uporządkowanie terenu, lecz także poprawa kondycji środowiska i warunków życia w mieście.

GIG stawia na tereny po przemysłowej przeszłości

Główny Instytut Górnictwa od kilku lat rozwija działania wspierające samorządy w przekształcaniu obszarów po ciężkim przemyśle. Jak zaznaczył dyrektor instytutu Jarosław Zagórowski, to właśnie takie miejsca wymagają dziś wiedzy, doświadczenia i długofalowego planu, a nie prostych recept.

„Coraz częściej wspieramy samorządy, pomagając naprawić problemy, które pozostawił przemysł ciężki.”

Dodał też, że Zabrze ma w tym projekcie szczególne znaczenie, bo to miasto o mocno przemysłowej historii, w którym dziś trzeba szukać równowagi między dziedzictwem a nowymi standardami środowiskowymi. W praktyce oznacza to próbę odpowiedzi na pytanie, jak wykorzystać miejsca obciążone dawną działalnością gospodarczą tak, by zyskały nowe funkcje i były lepiej przygotowane na skutki zmian klimatu.

Co dokładnie ma powstać w Zabrzu

Współpraca ma przynieść miastu nie tylko wyniki badań, ale też pakiet materiałów, które mogą stać się podstawą do kolejnych inwestycji środowiskowych. Zabrze udostępni teren przy zalewisku KWK Makoszowy i zbiorniku Bagier, a GIG-PIB zajmie się stroną naukową i analityczną.

W ramach projektu mają być prowadzone między innymi:

• badania naukowe na terenie objętym współpracą,
• analiza stopnia degradacji tych obszarów,
• monitoring zmian środowiskowych,
• opracowanie dokumentacji i raportów,
• przygotowanie rekomendacji dotyczących przyszłych metod rekultywacji i adaptacji do zmian klimatu.

Jak wyjaśnił Mariusz Kruczek, zastępca kierownika Zakładu Ochrony Wód, jednym z efektów będzie zestaw materiałów przygotowanych specjalnie dla miasta.

„Jednym z efektów projektu będzie przygotowanie pakietu dokumentów dla miasta Zabrze, który stanie się wkładem pod przyszłe inwestycje.”

Eksperci zwracają uwagę, że działania obejmą także komponent edukacyjny oraz prace przygotowawcze związane z funkcjonowaniem zbiorników wodnych w zmieniających się warunkach pogodowych. Projekt IP LIFE COALA, współfinansowany z programu LIFE Unii Europejskiej, ma potrwać do końca 2030 roku.

na podstawie: Urząd Miejski Zabrze.